Studie Stadsuitbreiding Baaibuurten Amsterdam

Reinier Suurenbroek
Barthold Thijssen
Barend Koolhaas

BOUWCONSTRUCTIE ALS UITGANGSPUNT
VOOR STEDEBOUW

Een lege constructie van een gebouw spreekt tot de verbeelding en geeft een enorme potentie weer; het kan nog op allerlei manieren worden ingevuld. Hoe kunnen we de Baaibuurt ontwikkelen zodat deze potentie het karakter van de buurt bepaalt? Hoe kunnen we er voor zorgen dat de Baaibuurt permanent tijdelijk en continu opnieuw te interpreteren is?

In Amsterdam worden de rafelranden van de stad in rap tempo weg gepland. De Baaibuurt is zo’n plek. Wij geloven dat het mogelijk is om gebouwen en een hele wijk zodanig te construeren dat het de bewoners en gebruikers veel ruimte biedt om hun omgeving vorm te geven. Dit is de spontane stad. Door een flexibel bouwsysteem als uitgangspunt voor de stedenbouw te nemen kunnen we er voor zorgen dat dit nieuwe stuk stad zich voortdurend kan blijven aanpassen, uitbreiden en veranderen.

De ruimtes binnen het bouwsysteem zijn hoog en breed als klaslokalen en zijn te gebruiken om in te wonen, te werken, voor winkels, als parkeergarage of inderdaad als school. Doordat er geen dragende wanden zijn, maar kolommen, is het mogelijk om ruimtes bij elkaar te betrekken en of te veranderen. De spontane stad is al vaak beschreven maar wordt zelden gerealiseerd. Dit komt omdat écht fl exibel bouwen duur is en in de regel wordt er dan gekozen voor een rigide bouwsysteem in combinatie met een namaak variatie in de gevel. Wij draaien het om; Wij kiezen er voor om dat wat het langst houdbaar is, de constructie, ook het langst houdbaar te maken.

De kosten hiervoor kunnen we opbrengen door:

  1. Seriematig en low-tech te bouwen
  2. Weinig verdiepingen te bouwen
  3. De bouwketen te verkorten en zo min mogelijk partijen er bij te betrekken
  4. De gebruikers ook de financier te laten zijn middels een coöperatie

Het plan is opgebouwd uit stroken met verschillende doorsnedes. Hierdoor is het mogelijk een grote mate van herhaling in de bouwwijze te combineren met variatie in typologie en in openbare ruimte. Iedere verschillende vorm heeft verschillende mogelijkheden van uitbreiding: naar links, naar rechts, naar voren, naar achteren of naar boven. De constructie is standaard en permanent maar de invulling en de gevel kunnen eenvoudig toegevoegd of verwijderd worden. Hele gevels kunnen hergebruikt of uitgewisseld worden. Doordat de maatvoering in de hele buurt gelijk is het gemakkelijk om elementen te verplaatsen en verhandelen. De grote hoeveelheid dakoppervlak kan gebruikt worden om de gebouwen uit te breiden maar ook voor kassen, groendaken of zonnepanelen. Op deze manier zijn de daken inzetbaar als een productief landschap.

Met de bomen die er staan, de studentenwoningen die er zijn en de bedrijven die er zijn gevestigd is de ontwikkeling van de Baaibuurt in onze ogen al begonnen: In plaats van te plannen hoe dit zal moeten verdwijnen denken we dat het beter is om hier omheen en tussendoor verder te bouwen zodat we niet bij nul beginnen. De onvermijdelijke verandering, transformatie of verwijdering van deze meestal tijdelijk bestaande elementen zal nieuwe ruimtes opleveren met nieuwe potenties. De keuze om delen niet te plannen is strategisch; we laten ruimte vrij voor de verbeelding en voor nieuwe plannen.